Mustafa Kemal'in Yerinde Olsaydınız Ne Yapardınız Sorusu

Sevan Nişanyan, 'Mustafa Kemal'in yerinde olsaydınız ne yapardınız?' sorusuna yıllardır verdiği yanıtları yinelediği bu makalesinde, tarihsel koşulların ve iktidar mantığının bireysel tercihleri nasıl şekillendirdiğini tartışıyor. Yıkılmış bir devleti yeniden kurmaya çalışan her liderin, kendi canını ve iktidarını korumak için ulusal heyecan yaratma, entrikalarla mücadele etme ve büyük güçler arasında denge kurma gibi kaçınılmaz adımlar atacağını belirtiyor. 1929 sonrası dönemi 'cinnet belirtileri' (Dil-Tarih Teorileri, Dersim Katliamı vb.) olarak niteleyen Nişanyan, mutlak iktidarın çürütücü etkisinden kendisinin de kaçamayacağını dürüstçe itiraf ediyor. Abdülhamid ve günümüz liderleriyle kurduğu paralelliklerde, benzer yapısal zorunlulukların farklı karakterleri nasıl aynı kadere sürüklediğini vurguluyor. Yazının özü, iktidarın bir bilim olduğu, nesnel yasaları bulunduğu ve tarihin trajedilerini anlamak için Shakespeare gibi bir dehaya ihtiyaç duyulduğu fikrine dayanıyor.