Atatürk'ün entelektüel kapasitesi

Sevan Nişanyan, Mustafa Kemal Atatürk'ün entelektüel seviyesini değerlendiriyor. 20. yüzyıl başındaki yönetici kadroların genel olarak bugünkülere kıyasla çok daha iyi eğitimli olduğunu, bu durumun sadece Atatürk'e özgü olmadığını belirtiyor. O dönemde az sayıda seçkin okuldan (Harbiye, Galatasaray, Darülfünun) mezun olan herkesin Batılı, Fransız müfredatına dayalı ciddi bir eğitim aldığını, Karabekir, Rauf Bey, İnönü gibi isimlerin de benzer seviyede olduğunu söylüyor. Nişanyan'a göre Atatürk'ün çağdaşı Türkçe yayınlanmış kitapların çoğunu okuduğu doğru, ancak abartılıyor. Fransızca okuduğuna dair kanıtın zayıf olduğunu, gerektiğinde başvuracak kadar dil bildiğini fakat sistematik Fransızca okuma alışkanlığı olmadığını vurguluyor. Asıl sorunun, eleştirel kapasitesinin yetersizliği olduğunu savunuyor: Güneş Dil Teorisi, Mu Kıtası gibi saçma teorilere inanacak kadar entelektüel derinlikten yoksun olduğunu, çünkü akademisyen veya düşünür değil, asker kökenli olduğunu söylüyor. Mutlak iktidarı ele aldıktan ve çevresindekileri dinlememeye başladıktan sonra bu tür yanılgılara düştüğünü, bunun da ülkeyi felakete sürüklediğini, özellikle "Türklerin Orta Asya'dan geldiği" tezinin de hatalı olduğunu ekleyerek eleştiriyor.