Kars Neden Farklı

Sevan Nişanyan, bir izleyicinin sorusu üzerine Kars hakkındaki izlenimlerini paylaşıyor. Kars'ın Türkiye'nin geri kalanına benzemeyen, farklı bir şehir olduğunu vurguluyor. Bu farklılığın iki temel nedenini açıklıyor: Birincisi, çarpıcı Çarlık dönemi Rus mimarisi; ikincisi ise şehrin son derece kozmopolit etnik yapısı (Kürtler, Aleviler, yerli Türkler vb.) ve bunun getirdiği kültürel zenginlik. Erzurum'un kasvetli ve yabancıya kuşkuyla bakan atmosferinden Kars'a geçildiğinde medeni, gülümseyen ve olaylara esnek bakabilen insanlarla karşılaşmanın şaşırtıcı olduğunu belirtiyor. Bu durumu, bölgenin kırk yıl süren Rus idaresi altında aldığı eğitime ve kültürel mirasa bağlıyor; bir kuşaklık bile olsa bu deneyimin, Osmanlı ve Türk milli eğitiminin katılığından çok farklı, kalıcı bir insan tipi yarattığını söylüyor. Nişanyan, bu gözlemini Hatay (Fransız yönetimi etkisi) ve Kuzey Kıbrıs (İngiliz yönetimi etkisi) örnekleriyle destekliyor. Bu bölgelerdeki insanların dünyaya daha geniş açıdan baktığını, hayattan zevk almayı bildiğini; buna karşın Arnavutluk ile Bosna arasındaki farkın da siyasi geçmiş ve eğitim sisteminin önemini gösterdiğini ifade ediyor. Ayrıca, Kars ve Erzurum'un tarihi Kürdistan şehirleri olmadığını, Kürt nüfusun bölgeye yakın tarihte geldiğini belirtiyor. Son olarak, başka bir soruya cevaben, mevcut siyasi sistemlerin biriken devasa sorunları çözemeyeceğine inandığını ve ülkelerin kanlı savaşlarla küçülmek zorunda kalacağına dair karamsar bir öngörüsü olduğunu dile getiriyor.