Tanrı Kavramı ve Ahlakın Zemini Üzerine

Sevan Nişanyan, tanrı kavramını organize dinden ayırmak gerektiğini vurgulayarak, tarih boyunca pek çok filozofun organize dine şüpheyle yaklaşsa da tanrının önemini savunduğunu belirtiyor. Tanrının önemini iki temel soruyla ilişkilendiriyor: Birincisi, tanrının var olup olmadığı sorusu; burada teist, deist veya Aristoteles'in 'ilk hareket ettirici' gibi farklı tanrı anlayışları ele alınabilir, ancak ateizm veya teizmi kesin savunmanın felsefi bir hata olabileceğini ima ediyor. İkinci ve daha önemli soru ise, insanların tanrısız veya dinsiz bir şekilde ahlaklı olup olamayacağıdır. Voltaire'in bile halkın tanrıya inanması gerektiğini söylediğini hatırlatarak, korkulacak veya örnek alınacak bir tanrı figürü olmadığında insanların ahlakı bir kenara bırakıp canavarlaşabileceğini, Epstein olayını bu duruma örnek gösteriyor. Nihayetinde asıl meselenin, özellikle kitleler için ahlaka güçlü bir zemin bulunup bulunamayacağı olduğunu sorguluyor.