Kemalizmin Sosyal Dayanakları

Sevan Nişanyan, Kemalizm'in kıyı bölgelerinde neden yoğunlaştığını üç sosyal temele dayandırıyor: İlk olarak, 1878-1913 arasında Rumeli’den Anadolu’ya göçen ve Marmara, Ege, Batı Karadeniz’e yerleştirilen muhacirler; ikincisi, devlet memurluğu ekseninde eğitimli fakat küresel kültüre mesafeli, Kemalizm’i avamdan ayrıcalıklı olma kimliği haline getiren ve emeklilikte İzmir, Antalya gibi kıyı illerine yığılan kesim; üçüncü olarak, asıl yurdu İç Doğu Anadolu olan ancak 1980’lerden itibaren bastırılıp İstanbul, Ankara, Ege ve Avrupa’ya göç eden Aleviler – onlar için Kemalizm, devlette ve ülkede hak sahibi olduklarını göstermenin son tutamağı. Nişanyan, insanların bir ideolojiye tutunmasını empatiyle anlaşılır bulsa da, çözüm arayışında bu ideolojik çerçevelerden kurtulmak gerektiğini; modern bürokratik devletin boğucu baskısı altında parçalanan toplumdan çıkış yollarını henüz bilmesek de aranması gerektiğini belirtiyor.