Ermenilerin tarih boyunca seçtiği dinler (başı sıkıcı ama iyi bağladı)

Ermenilerin tarih boyunca dinleri katmanlı bir kültürel etkileşim gösteriyor. En erken pagan inançlarında Urartu dönemine özgü tanrılar ve tapınma biçimleri varken, MÖ 6-5. yüzyılda İran siyasi egemenliğiyle birlikte yeni bir tanrılar dizisi ve tapınak modeli ortaya çıktı. Ardından MÖ 2. yüzyılda, Roma karşıtı ittifak sürecinde, Yunan tanrı ve tanrıça heykelleri ile rahipler ithal edilerek Erzincan yöresinde büyük tapınaklar inşa edildi. Ancak zamanla bu Yunan tanrılarının isimleri İranlaştı; örneğin Zeus Mabedi Hürmüz Mabedi’ne dönüştü. 4. yüzyıl başında ise, iç mücadeleler sonucu Hristiyanlık kabul edildi ve tapınaklar yıkılarak kilise ile manastırlara dönüştürüldü; aydınlatıcı aziz ve soyu geniş mülklere el koyarak büyük güç kazandı. O tarihten itibaren Ermeni Hristiyanlığı, Yunan kilisesinden kopup kendine özgü bir mezhebe evrildi ve yüzyıllar boyunca Ermeni olmakla bu mezhebe bağlı olmak eş anlamlı hale geldi; dinden çıkmak milletten çıkmak, yani Türk sayılmak anlamına geliyordu.