Osmanlı ve Cumhuriyet'te Batılılaşmanın Karşılaştırması

Sevan Nişanyan, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerindeki batılılaşma sürecini karşılaştırıyor. Türklerin Müslüman egemen sınıf olarak Batı kültürünü benimserken kaybedecekleri toplumsal ayrıcalıklar nedeniyle daha çekingen davrandığını; Rum, Yahudi ve Levantenlerin ise bu süreçte daha cesur ve önde olduğunu belirtiyor. Osmanlı'da 1850-60'lardan itibaren elit bir zümre (saray, aydınlar, zenginler) batılılaşmayı benimserken, Cumhuriyet bu kültürü daha geniş tabana, özellikle orta bürokrasiye (memurlar, doktorlar, kaymakamlar, taşra yöneticileri) yaymak için devlet eliyle büyük bir çaba göstermiş; şapka, balo, klasik müzik gibi unsurları bu elit dönüşümünün araçları olarak kullanmıştır.