Ana dil düşünce şeklini etkiler mi

Sevan Nişanyan, ana dilin düşünme şeklini etkilemediğini, ana dilin yalnızca yüzeyde bir görüntü, bir üst olgu (epifenomen) olduğunu belirtiyor. Ona göre asıl belirleyici olan 'töre'dir; yani bir topluluğun ortak alışkanlıkları, inançları, yaşam tarzları ve aile gelenekleridir. Dil, bu töre birliğinin iletişim aracıdır, başka bir şey değildir. Töre ve alışkanlıklar, ulusal miras olarak insanların davranışlarını, düşüncelerini ve ön yargılarını derinden etkiler çünkü insan bilgi ve alışkanlıklarının büyük kısmını doğuştan değil, özellikle ilk 5-15 yaş arasında öğrenir. Bu dönemde öğrenilen kültür, yani töredir. Dolayısıyla farklı ülkelerde büyümüş aynı ana dilli iki kişinin kültürleri, altlarında farklı töreler varsa benzer olmaz; çünkü dil sadece törenin bir yansımasıdır. Nişanyan, 'töre' kavramını giderek daha sık kullandığını ifade ediyor.